46 proc. Polaków miało styczność z próbą oszustwa internetowego, w tym 12 proc. takich prób było udanych - wynika z badania Banku Pocztowego przeprowadzonego pod koniec 2025 r. w ramach programu edukacyjno-społecznego „Cyberdojrzali. Bądź mądrzejszy od oszusta”.
Najczęściej stosowanymi metodami przestępczymi były: na dopłatę do paczki (17 proc.), na pracownika banku (17 proc. ) oraz wyłudzenie poprzez email, sms, phishing (16 proc.). Z badania wynika jednak także, że seniorzy są coraz ostrożniejsi korzystając z internetu: aż 90 proc. z nich unika klikania w podejrzane linki, a 89 proc. stosuje silne hasła.
Trzecia edycja badania „Cyberdojrzali. Bądź mądrzejszy od oszusta” pokazuje, że po wyraźnym spadku w 2024 r., poczucie bezpieczeństwa seniorów w 2025 r. ustabilizowało się. Obecne wyniki są zbliżone do ubiegłorocznych: z próbami oszustwa miało styczność 46 proc. seniorów (w 2024 r. – 49 proc.), co oznacza niewielki spadek, ale wciąż wyższy poziom niż w pierwszej edycji badania (41 proc). Również wśród ich bliskich utrzymuje się podobny poziom zagrożenia – 36 proc. (spadek o 1 pp. rok do roku). Mimo poprawy w porównaniu z ubiegłym rokiem, wciąż niemal połowa seniorów deklaruje kontakt z próbami wyłudzeń.
– Na szczęście z najnowszego badania płyną też pozytywne informacje – wiedza seniorów na temat technik oszustw systematycznie rośnie – znajomość metody „na fotowoltaikę” wzrosła z 21 proc. w pierwszej edycji badania trzy lata temu, do 34 proc. obecnie, a metody „na szybki zysk” – z 54 proc. do 64 proc. Aż 71 proc. seniorów zna oszustwo „na dopłatę do paczki”, a 72 proc. „na pracownika banku”. Najbardziej rozpoznawalną pozostaje jednak klasyczna metoda „na wnuczka”, którą potrafi wskazać 85 proc. badanych (spadek o 4 pp. w stosunku do 2024 r.). Takie dane są dowodem na to, że konsekwentne prowadzenie działań z zakresu cyberbezpieczeństwa musi być kontynuowane – komentuje Bartosz Trzciński, dyrektor Biura Komunikacji i PR Banku Pocztowego.
Nieco słabiej rozpoznawana jest technika „na darmową prezentację produktów” (48 proc., spadek o 1 pp.). Seniorzy wciąż częściej niż młodsze pokolenia rozpoznają tradycyjne metody wyłudzeń – szczególnie te wykorzystujące emocje i kontakt bezpośredni.
Jednocześnie seniorzy wciąż mają ograniczoną wiedzę o nowszych, typowo internetowych formach oszustw. W analizowanych danych widać wyraźne różnice pokoleniowe – wraz z wiekiem spada znajomość takich technik, jak: „oszustwa w grach online” (młodzież: 53 proc. , dorośli: 33 proc. , seniorzy: 22 proc. ), „deepfake” (48 proc., 35 proc., 28 proc. ) czy „wiadomości hakerskie z szantażem o kompromitujących materiałach” (48 proc., 41 proc., 32 proc.). Również phishing, mimo swojej powszechności, jest lepiej rozpoznawany przez młodych (66 proc.) niż przez seniorów (55 proc.).
Podobnie wygląda to w przypadku fałszywych sklepów internetowych z markowymi ubraniami w bardzo niskich cenach – zna je 62 proc. młodych, 54 proc. dorosłych i 52 proc. seniorów. Dane te pokazują, że mimo rosnącej świadomości, seniorzy wciąż słabiej orientują się w cyfrowych mechanizmach przestępstw, które dominują w sieci.
W badaniu rysuje się tez wyraźny kontrast pokoleniowy. Seniorzy czują się mniej pewnie w internecie, ale lepiej rozpoznają klasyczne oszustwa. Młodzież odwrotnie – swobodnie porusza się w sieci, jednak częściej lekceważy zagrożenia offline. Seniorzy pozostają też grupą, która najczęściej uważa, że każdy – bez względu na wiek – może paść ofiarą oszustwa (np. przy piramidach finansowych – 51 proc.). Młodzież z kolei częściej przypisuje konkretne oszustwa wybranym grupom wiekowym.
