W wielu kwestiach jesteśmy skazani na badania ludzkich deklaracji, a te mogą mieć marną wartość, skoro często kłamiemy. Może chociaż w kwestii własnej pobożności jesteśmy prawdomówni? Telefony komórkowe pomogą to sprawdzić – pisze Dziennik Gazeta Prawna.
Devin G. Pope (Uniwersytet Chicagowski) wykorzystał w badaniu dane z logowania się do BTS-ów (stacji bazowych) dla reprezentatywnej próby posiadaczy komórek w USA. A ponieważ logi są geolokalizowane, połączył je z informacjami o adresach kościołów wszelkich denominacji. Dane zbierał od kwietnia 2019 r. do lutego 2020 r. (plan zakładał okrągły rok, ale pokrzyżowała go pandemia).
W badaniach ankietowych 46 proc. Amerykanów deklaruje uczestnictwo w nabożeństwach; dane z telefonów komórkowych wskazały, że 73 proc. mieszkańców USA choć raz w ciągu tych dziesięciu miesięcy przebywało przez przynajmniej 30 min w triangulacji zawierającej w środku budynek kościoła. Czemu 30 minut? Bo dzięki temu naukowiec eliminował krótkie mignięcia komórki przy kawiarni obok świątyni oraz przypadkowe odwiedziny poza dniami modlitwy. Ale dlaczego ludzie chodzą do kościoła częściej, niż się do tego przyznają? W deklaracjach mogą uwzględniać wyłącznie udział w regularnych modlitwach, a dane z telefonów komórkowych wyłapią także śluby, pogrzeby i inne ceremonie.
Szczęśliwie w badaniach ludzie mówią także o cotygodniowym uczestniczeniu w nabożeństwach: deklaruje to 22 proc. Amerykanów. Dane z komórek: 5 proc., czyli cztery razy mniej. Jeśli popatrzeć nie tylko na zwyczajowe dni nabożeństw (niedziela w chrześcijaństwie, piątek w islamie, sobota w judaizmie), ale na wszystkie dni tygodnia – maksymalnie 9 proc., czyli nadal ponad dwa razy mniej niż w deklaracjach.
Jaki morał z tej historii? W wielu analizach procesów społecznych i ekonomicznych wykorzystujemy deklaracje z badań ankietowych, w tym te dotyczące religijności. Warto najpierw uzgodnić deklaracje z faktami, nim wyciągniemy fundamentalne wnioski.
Więcej w: GRAPE: Pobożność w konfrontacji z GPS (dostęp płątny)
