Ministerstwo Rozwoju Cyfrowego Rosji przedstawiło plan uruchomienia sieci 5G. Umożliwia on „wielkiej czwórce” operatorów komórkowych w tym kraju (Beeline, Megafon, MTS, T2) wdrożenie 5G na istniejących stacjach bazowych i częstotliwościach 4G/LTE oraz pozyskanie nowego pasma 4,63–4,99 GHz.
Kluczowym elementem jest „neutralność technologiczna”, która zezwala na korzystanie z zagranicznego sprzętu do września 2026 roku. Nowe pasmo 4,63–4,99 GHz jest przeznaczone dla bardziej zaawansowanych usług i zastosowań przemysłowych. Jednak stopniowe przejście na rosyjskie stacje bazowe rozpocznie się w 2027 roku, a do 2030 roku co najmniej 50 proc. sprzętu krajowego ma być zainstalowane w sieciach.
Harmonogram wdrożenia zakłada, że 5G będzie dostępne w miastach powyżej 1 miliona mieszkańców do końca 2027 roku, a do 2035 roku obejmie 84 miasta.
Początkowa usługa „gotowa do 5G”, działająca w oparciu o istniejącą infrastrukturę, zapewni minimalną poprawę prędkości. Znaczny wzrost prędkości (4-10 razy w porównaniu z LTE) będzie wymagał nowego pasma i odpowiedniego sprzętu.
Plan jest odpowiedzią na opóźnienia regulacyjne odnośnie 5G w Rosji, w tym kwestię blokowanie przez wojsko dostępu do wykorzystywanego globalnie w sieciach 5G standardowego pasma 3,4–3,8 GHz.
Zmusiło to Rosję do przyjęcia dla 5G zakresu 4,63–4,99 GHz. Takie częstotliwości są wykorzystywane w sieciach 5G m.in. w Chinach, co czyni chiński sprzęt potencjalnym rozwiązaniem przejściowym. Jednak wykorzystanie pasma 4,63–4,99 GHz ma kilka wad – sygnał szybko się tłumi i słabo przenika przez ściany, co wymaga gęstszej sieci stacji bazowych i dodatkowych kosztów. Co więcej, niektóre smartfony nie obsługują tego pasma lub blokują je na poziomie oprogramowania układowego.
Mimo tych wad, okoliczności sprawiły, że ministerstwo zaproponowało Beeline, MegaFon, MTS i T2 możliwość wdrożenia sieci 5G na istniejących stacjach bazowych i częstotliwościach uprzednio przydzielonych dla LTE, a także przydzielenie im nowego pasma 4630–4990 MHz. Resort przygotowało stosowną propozycję dla Państwowej Komisji Częstotliwości Radiowych (SCRF) po konsultacjach z operatorami.
Według doniesień medialnych, faktyczne przydzielenie częstotliwości w paśmie 4,63–4,99 GHz może nastąpić już pod koniec czerwca.
Sukces wdrożenia będzie zależał od dostaw sprzętu i tempa lokalizacji produkcji, a wyzwaniem będzie kompatybilność smartfonów z tym niestandardowym pasmem częstotliwości. Przy czym kluczowym elementem rosyjskiego planu jest zasada neutralności technologicznej. Operatorzy będą mogli wykorzystywać dla sieci 5G pasma częstotliwości obecnie przypisane do LTE (4G), a także sprzęt zagraniczny zainstalowany w sieciach przed 1 września 2026 roku. Takie podejście pozwala na uruchomienie usług piątej generacji bez konieczności oczekiwania na masowe dostawy nowego sprzętu – sieć będzie zasadniczo działać w oparciu o obecną infrastrukturę.
Natomiast pasmo 4,63–4,99 GHz ma umożliwić operatorom budowę bardziej wydajnych sieci i wdrażanie usług dla przemysłu. Jednocześnie od 2027 roku, rozpocznie się etapowe przejście na krajowe stacje bazowe: planowane zakończenie tego procesu to koniec 2031 roku. Zgodnie z projektem decyzji SCRF, udział rosyjskiego sprzętu w sieciach powinien wynieść co najmniej 1 proc. do końca 2027 roku i co najmniej 50 proc. do 2030 roku.
Zgodnie z propozycją Ministerstwa Rozwoju Cyfrowego, łączność piątej generacji powinna być gotowa do działania w miastach powyżej miliona mieszkańców najpóźniej do 31 grudnia 2027 r. Następnie zasięg w nowym paśmie częstotliwości będzie stopniowo rozszerzany w najbardziej pożądanych lokalizacjach w miastach liczących ponad milion osób – aż do 2031 r. Bardziej szczegółowy harmonogram z projektu SCRF wygląda następująco:
-
do końca 2026 r. – pierwsze cztery centra regionalne
-
do 2027 r. — 16 miast
-
do 2030 r. — 40 miast
-
do 2035 r. — 84 miasta
Operatorzy w Rosji od dawna przygotowują się do wdrożenia 5G. W styczniu 2026 roku Beeline otrzymało odmowę przydziału częstotliwości nawet dla testowej sieci 5G w metrze moskiewskim. Podobne negatywne decyzje otrzymały wcześniej MTS i MegaFon. Pod względem technologicznym wszyscy czterej operatorzy byli gotowi do uruchomienia, ale problem leżał w decyzjach regulacyjnych i częstotliwościowych, a także w wymogu priorytetowego wykorzystania sprzętu krajowego, który obecnie jest słabo dostępny. Prezes VimpelCom oszacował termin pełnego wdrożenia 5G na lata 2028–2029.
Powodem takiego stanu rzeczy jest, że od 2018 roku Ministerstwo Obrony Narodowej blokuje dostęp do tzw. „złotego pasma” 3,4–3,8 GHz, które reszta świata wykorzystuje jako podstawę dla 5G.
Plan resortu jest to tyle istotny, że rosyjscy operatorzy po raz pierwszy otrzymali konkretne terminy pozyskania pasma dla 5G. Jednak o rzeczywistym rozwoju sieci 5G w Rosji decydować będzie nie data przydziału pasma, a tempo dostaw sprzętu i realizacja planu produkcji lokalnej.
