Komisja Europejska ogłosiła, że przeznaczy 5,8 mln euro na utworzenie dwóch pierwszych Regionalnych Węzłów Kablowych na Morzu Bałtyckim i Śródziemnym. Jednocześnie Bruksela ogłosiła nabór wniosków z budżetem 40 mln euro dofinansowania na radykalne zwiększenie zdolności Europy w zakresie naprawy uszkadzanych kabli podmorskich w sytuacjach kryzysowych.
Te dwa działania mają przyczynić się do realizacji planu działania UE w zakresie bezpieczeństwa sieci kablowych, wspierając bezpieczeństwo i odporność krytycznych europejskich podmorskich do przesyłania danych i kabli energetycznych oraz zwiększyć zdolność do monitorowania i wykrywania zagrożeń wymierzonych w krytyczną infrastrukturę podwodną oraz szybszego reagowania na nie.
Z przewidzianej kwoty 5,8 mld euro na Regionalny Hub Morza Bałtyckiego przeznaczone zostanie 2,5 mln euro Zadaniem tego ośrodka będzie ochrona jednego z najbardziej geopolitycznie spornych akwenów morskich w Europie. Węzeł ten będzie wzmacniał nadzór regionalny, udoskonalał platformy wymiany informacji oraz tworzył strukturalne powiązania między transgranicznymi centrami operacji bezpieczeństwa. Koordynator tego projektu będzie Finlandia, kraje uczestniczące to: Dania, Niemcy, Estonia, Łotwa i Szwecja.
Natomiast na Regionalne Centrum Morza Śródziemnego przeznaczone zostanie 3,3 mln euro. Ten hub ma zaimplementować współdzielone procedury administracyjne i federacyjną platformę technologiczną. Zamiast polegać na podatnej na ataki scentralizowanej bazie danych, ta połączona architektura umożliwia wykrywanie anomalii w czasie niemal rzeczywistym, korelację incydentów transgranicznych i szybką reakcję na zagrożenia. Koordynatorem tych działań będą Włochy, a kraje uczestniczące to: Grecja, Cypr i Malta.
Natomiast celem naboru wniosków z budżetem na dotacje w wysokości 40 mln euro, finansowanego z instrumentu „Łącząc Europę” – „Łącząc Europę – technologie cyfrowe”, jest zapewnienie szybkiej i skutecznej reakcji na poważne zakłócenia w funkcjonowaniu kabli podmorskich w sytuacjach nadzwyczajnych. Zamiast finansowania całkowicie nowych, drogich statków, inicjatywa ta zakłada dotacje na rozwój adaptowalnych, kontenerowych modułów naprawczych, które będzie można szybko transportować, montować i wdrażać na istniejących komercyjnych statkach naprawczych i pomocniczych, stacjonujących w pobliżu newralgicznych szlaków żeglugowych. Wnioski można składać do 8 października 2026 r.
Ta inicjatywa stanowi znaczące rozszerzenie strategii morskiej UE. Podczas gdy pierwszy nabór wniosków, ogłoszony wcześniej w tym roku (z budżetem 20 mln euro), priorytetowo traktował Morze Bałtyckie, drugi nabór finansuje dokładnie te same działania naprawcze, ale radykalnie poszerza zakres. Zasięg geograficzny został rozszerzony na basen Morza Śródziemnego i Atlantyku , obejmując wyraźnie regiony najbardziej oddalone UE (takie jak Azory, Wyspy Kanaryjskie i Madera). Te odizolowane terytoria są niemal wyłącznie uzależnione od rurociągów głębinowych, aby zapewnić sobie podstawowe przetrwanie gospodarcze i komunikację cyfrową, co czyni je głównym celem finansowania odporności.
Nabór wniosków do programu pilotażowego w regionie bałtyckim oficjalnie zakończył się 6 maja 2026 r . Wnioski są obecnie poddawane formalnej ocenie przez Agencję Wykonawczą ds. Zdrowia i Cyfryzacji (HaDEA) w celu wyłonienia konsorcjów wdrażających.
