Nowoczesne kadry w dobie cyfrowej transformacji

Gwałtowny rozwój technologii, ze szczególnym uwzględnieniem sztucznej inteligencji (AI), stanowi przełom dla wielu profesji. To jednak zaledwie jeden z powodów głębokich transformacji zachodzących w strukturze kadr sektorów telekomunikacji, IT i cyberbezpieczeństwa. Na tempo tych procesów rzutuje dziś także niestabilna sytuacja geopolityczna. Sektor ICT mierzy się z eskalacją liczby cyberataków oraz ich rosnącą różnorodnością. Taka dynamika wymusza na organizacjach stałe podnoszenie kompetencji obecnych pracowników oraz intensywne pozyskiwanie nowych specjalistów.

Odpowiedzią na te wyzwania są Sektorowe Ramy Kwalifikacji (SRK TELE, SRK IT oraz SRK CYBER). To narzędzia opracowane w ramach wspierania rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK), przygotowane w Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym przez zespół ekspertów zgodnie z ideą „branża dla branży". SRK zawierają uporządkowane opisy specyficznych dla tych branż kompetencji ujętych w kategoriach: wiedza, umiejętności i kompetencje społeczne. SRK stanowią bezpośrednie rozwinięcie Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) poprzez adaptowanie ogólnych standardów do specyficznych realiów rynkowych. Dzięki stopniowaniu kompetencji na poszczególnych poziomach można planować rozwój zawodowy w danym obszarze sektora.

• SRK TELE: Aktualizacja wersji z 2015 r., która była konieczna z uwagi na fundamentalną transformację sektora. Niezbędna była zmiana definicji sektora, ale także uwzględnienie nowych rozwiązań technologicznych i „zielonych kompetencji". Dodatkowo wyraźnie zaznaczono linię podziału między obszarami takimi jak infrastruktura pasywna i aktywna oraz detaliczne i hurtowe usługi telekomunikacyjne.
• SRK IT: Aktualizacja wersji z 2015 r. z podobnymi zmianami jak w SRK IT. Dodano także rozbudowany słownik zawierający niemal 400 definicji.
• SRK CYBER (2024): Nowo opublikowana rama będąca bezpośrednią odpowiedzią na zapotrzebowanie rynku w obszarze bezpieczeństwa cyfrowego.

Omawiane Sektorowe Ramy Kwalifikacji uwzględniają specyfikę poszczególnych sektorów, aktualne trendy i kierunki rozwoju, dlatego są szczególnie użyteczne dla pracodawców. Zyskują oni wsparcie w analizie luk kompetencyjnych, planowaniu ścieżek rozwoju pracowników, tworzeniu siatki płac oraz w procesach rekrutacyjnych.

Z kolei pracownicy dzięki SRK mogą świadomie projektować swoją karierę, samodzielnie wyznaczając cele w zakresie samokształcenia i rozwoju zawodowego.

SRK są również przydatne w obszarze edukacji i szkoleń. Uczelnie, szkoły i placówki oświatowe mogą dostosowywać realizowane programy nauczania do aktualnych i realnych potrzeb rynku pracy. Firmy szkoleniowe mogą skuteczniej projektować specjalistyczne szkolenia, szyte na miarę potrzeb i oczekiwań swoich klientów.

Korzystanie z SRK to tylko jedna z możliwości wspierania rozwoju kadr w ramach Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. U podstaw ZSK leży idea uczenia się przez całe życie – kompetencje można potwierdzać nie tylko poprzez edukację formalną, ale także dzięki doświadczeniu zawodowemu czy nauce własnej.

Kwalifikacje uzyskane w drodze walidacji (sprawdzenia efektów uczenia się) są zintegrowane w portalu kwalifikacje.gov.pl. W samym obszarze „Technologie cyfrowe – IT" w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji znajdują się obecnie 1462 kwalifikacje, w tym 33 wolnorynkowe, zgłoszone bezpośrednio przez firmy (np. „Zarządzanie cyberbezpieczeństwem" czy „Montowanie i serwisowanie przyłączy oraz instalacji wewnątrzbudynkowych w technologii światłowodowej").

Podmioty branżowe mogą aktywnie współtworzyć ten system, zgłaszając propozycje nowych kwalifikacji, prowadząc procesy walidacji i certyfikacji czy uczestnicząc w pracach eksperckich. Warto wykorzystać te narzędzia, aby nadać swojej firmie kluczową rolę w sektorze.

Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy | ibe.edu.pl, kwalifikacje.gov.pl