Debata o suwerenności cyfrowej obejmuje już nie tylko miejsce przechowywania danych, ale także kontrolę nad infrastrukturą obliczeniową, zbiorami danych treningowych i zarządzaniem modelami sztucznej inteligencji (AI) – wynika z raportu Digital Sovereignty: AI & cloud policies and regulatory frameworks przygotowanego przez analityków firmy Omdia. Zmiana ta otwiera nowe możliwości biznesowe dla operatorów telekomunikacyjnych, którzy mogą rozszerzać działalność o usługi chmurowe, moc obliczeniową i infrastrukturę cyfrową.
Jak wskazuje Omdia w raporcie, początkowo dyskusja o suwerenności cyfrowej koncentrowała się na lokalizacji danych i ograniczeniach ich transgranicznego przepływu. Obecnie rządy coraz częściej dążą do uzyskania większej kontroli nad całym ekosystemem AI i chmury.
Według analityków, nie oznacza to jednak, że państwa mogą osiągnąć pełną niezależność technologiczną. Globalny charakter łańcuchów dostaw sprawia, że dostęp do zagranicznego sprzętu, oprogramowania oraz platform AI i chmurowych pozostanie istotnym elementem funkcjonowania gospodarki cyfrowej. Celem staje się raczej zwiększenie samodzielności w podejmowaniu strategicznych decyzji i ograniczenie zależności w kluczowych obszarach.
Brakuje też jasnych zasad suwerennej AI. Mimo rosnącego znaczenia suwerenności cyfrowej wiele państw nie wypracowało jeszcze jednoznacznych wymagań dotyczących suwerennej AI i usług chmurowych. Sarah McBride, główna analityczka ds. regulacji w Omdia, zwraca uwagę na potrzebę precyzyjniejszych definicji, mechanizmów certyfikacji oraz określenia granic operacyjnych.
Najbardziej zaawansowanym przykładem podejścia regulacyjnego jest Unia Europejska. Jej model opiera się na kontrolowanej otwartości: umożliwia uczestnictwo w globalnym ekosystemie AI, jednocześnie utrzymując nad nim nadzór regulacyjny. Ważnym elementem tych działań jest zapowiedziany w czerwcu 2026 r. projekt Cloud and AI Development Act (CADA), którego celem jest zapewnienie UE odpowiednich zdolności, infrastruktury i mechanizmów zarządzania niezbędnych do utrzymania autonomii technologicznej.
Rozwój suwerennej chmury i AI jest w dużej mierze wspierany ze środków publicznych. Według danych przytoczonych przez Omdia, Wielka Brytania przeznaczyła 500 mln funtów na nową jednostkę Sovereign AI Unit, a jej program AI Opportunities Action Plan przyciągnął ponad 14 mld funtów inwestycji w duże projekty infrastrukturalne, w tym centra danych AI i ośrodki rozwoju tej technologii.
Z kolei saudyjskie przedsięwzięcie HUMAIN, rozwijające suwerenne rozwiązania AI, jest wspierane finansowaniem o wartości 100 mld dolarów, pochodzącym w większości ze źródeł rządowych. Singapur zapowiedział ponad 1 mld dolarów singapurskich na rozwój AI, z czego 500 mln ma zostać przeznaczone na zabezpieczenie dostępu do wysokowydajnej mocy obliczeniowej w kraju.
Dla sektora telekomunikacyjnego rosnące znaczenie suwerenności cyfrowej może oznaczać zmianę struktury rynku i nowe źródła przychodów. Operatorzy, dysponujący sieciami i infrastrukturą cyfrową, mogą rozwijać ofertę o usługi chmurowe oraz zasoby obliczeniowe dla przedsiębiorstw i administracji publicznej.
– Ostatecznie trend w kierunku suwerenności nie jest jedynie wyzwaniem regulacyjnym czy obciążeniem związanym z przestrzeganiem przepisów, lecz stanowi katalizator restrukturyzacji rynku i dywersyfikacji przychodów dla operatorów telekomunikacyjnych, umożliwiając im rozszerzenie zakresu działalności na obszary obliczeń, chmury oraz infrastruktury cyfrowej – podsumowuje cytowana w komunikacie Sarah McBride.
