Od wielu lat dużo się mówi o inteligentnych miastach (smart cities), teraz czas na inteligentne wsie (smart villages) ‒ przekonuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
– Smart village nie jest już dzisiaj teorią ani odległą wizją. Takie rozwiązania już działają na polskiej wsi i realnie ułatwiają życie mieszkańcom. Chcemy jeszcze lepiej wykorzystać nowe technologie po to, żeby poprawiać jakość życia na obszarach wiejskich i zwiększać dostęp do nowoczesnych usług publicznych – mówi minister rolnictwa Stefan Krajewski.
Wskazuje on na rozwiązania, które już dziś zmieniają codzienne życie mieszkańców wsi. Jako przykład podaje system zdalnego odczytu liczników wody wdrażany dzięki środkom z KPO.
Jego resort razem z Województwem Podlaskim, Politechniką Białostocką oraz Siecią Badawczą Łukasiewicz - ITECH ogłosiły start projektu RURALSTRAT, którego celem jest wspieranie rozwoju inteligentnych wsi. Partnerzy chcą przygotować rozwiązania, które pomogą samorządom planować usługi publiczne i lokalne inwestycje oraz zwiększą dostęp mieszkańców do nowoczesnych usług.
Projekt RURALSTRAT potrwa do kwietnia 2029 r. Partnerzy przygotują analizy, rekomendacje i rozwiązania dla polityk krajowych oraz regionalnych. Sprawdzą także rozwiązania, które już działają w Polsce i innych krajach Europy. Projekt ma pomóc samorządom lepiej planować transport, usługi publiczne i lokalne inwestycje.
Co istotne, projekt RURALSTRAT znalazł się w gronie siedmiu przedsięwzięć wybranych do dofinansowania w XII konkursie programu GOSPOSTRATEG. Do konkursu zgłoszono 15 projektów o łącznej wartości 87,3 mln zł, z czego pozytywną ocenę otrzymało jedynie siedem przedsięwzięć. Łączna wartość przyznanego dofinansowania przekroczyła 38 mln złotych. Jeśli chodzi o RURALSTART to NCBiR dofinansowało ten projekt kwotą 7 955 386,25 zł
Marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym podkreśla, że projekt ma znaczenie nie tylko dla regionu, ale również dla polityki rozwoju terenów wiejskich w całym kraju.
– Chcemy tworzyć takie warunki, żeby mieszkańcy mogli rozwijać się i pracować w swoich miejscowościach. Ten projekt wpisuje się w działania na rzecz rozwoju terenów wiejskich i poprawy jakości życia mieszkańców – mówi marszałek Łukasz Prokorym.
Marszałek mówił także o koncepcji „prawa do pozostania”, którą realizuje województwo podlaskie. Chodzi o tworzenie takich warunków, żeby mieszkańcy mogli zostać w swoich miejscowościach z wyboru, a nie z konieczności.
W projekt zaangażowało się około 80 naukowców i ekspertów z różnych dziedzin. Partnerem naukowym przedsięwzięcia jest Politechnika Białostocka.
– Chcemy przygotować rozwiązania, które będzie można wykorzystać nie tylko w naszym regionie, ale również w całym kraju. Smart village to nie tylko technologie. Duże znaczenie mają także kwestie społeczne, środowiskowe i organizacyjne – wyjaśnia rektor Politechniki Białostockiej Marta Kosior-Kazberuk.
– Wśród najważniejszych problemów, z jakimi mierzą się mieszkańcy terenów wiejskich, wymienia się depopulację, niż demograficzny i starzenie się społeczeństwa – wylicza prof. n. ekon. i n. techn. dr hab. inż. Joanicjusz Nazarko z Międzynarodowej Katedry Logistyki i Inżynierii Usług na Wydziale Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej, Kierownik B+R projektu. – Do tego dochodzą trudności komunikacyjne, ograniczony dostęp do lekarzy specjalistów, a także niższe kompetencje cyfrowe, utrudniające sprawne funkcjonowanie w coraz bardziej złożonym świecie.
W województwie podlaskim wiele gmin jest zagrożonych trwałą marginalizacją. Dlatego tak pilnie potrzebują nowoczesnych polityk rozwojowych, odpowiadających realiom XXI wieku.
Partnerzy projektu podkreślają, że pierwsze efekty prac mają pojawić się jeszcze przed zakończeniem całego przedsięwzięcia. W sumie projekt obejmuje 16 zadań. Przeprowadzone zostaną badania przemysłowe, prace rozwojowe i działania przygotowujące do wdrożeń. Obejmują one analizę podstaw koncepcji „smart village”, ocenę nowoczesnych technologii i usług dla wsi, przygotowanie katalogu rekomendowanych rozwiązań oraz stworzenie pilotażu i propozycji wdrożeń na poziomie krajowym i regionalnym. Oprócz tego przewidziano szkolenia i szerokie upowszechnianie wyników.
