Rosnąca liczba i moc centrów danych w Polsce mogą przynieść korzyści nie tylko dla rynku cyfrowego, ale także dla sektora ciepłownictwa. Jak wynika z analiz Polskiego Związku Centrów Danych (PLDCA), przy spodziewanym rozwoju rynku data center odzysk ciepła odpadowego z serwerowni może w 2030 r. odpowiadać za ponad 7 proc. obecnej skali dostaw ciepła do polskich sieci ciepłowniczych, a do 2035 r. nawet za 16 proc. krajowego zapotrzebowania na ciepło sieciowe.
Oznaczałoby to możliwość ogrzewania około 2,5 mln mieszkań. Według ekspertów wykorzystanie ciepła odpadowego z centrów danych mogłoby ograniczyć zużycie paliw kopalnych oraz zwiększyć udział odnawialnych i niskoemisyjnych źródeł energii w krajowym ciepłownictwie. Jednocześnie wymaga to modernizacji infrastruktury przesyłowej, której stopień dekapitalizacji według danych Urzędu Regulacji Energetyki przekracza 50 proc.
Kluczowym wyzwaniem pozostają parametry techniczne. Temperatura ciepła odzyskiwanego z centrów danych często jest zbyt niska dla sieci ciepłowniczych, dlatego niezbędne bywa zastosowanie pomp ciepła. Ważna jest również odpowiednia infrastruktura przesyłowa, ograniczająca straty energii podczas transportu do odbiorców.
– Projekt Strategii Transformacji Ciepłownictwa zakłada nakłady rzędu 197–231 mld zł do 2040 r. oraz zagospodarowanie nawet 10 PJ ciepła odpadowego. Wśród źródeł, które mogą wspierać tę transformację, wskazywane są również centra danych, pracujące w sposób ciągły i wytwarzające ciepło przez cały rok. Kierunek ten jest już widoczny w całej Europie – komentuje cytowany w komunikacie Jarosław Żuchowski, Prezes Zarządu Radpol Pipes.
Pierwsze projekty łączące centra danych z systemami ciepłowniczymi są już realizowane w Polsce. W Poznaniu Beyond.pl i Veolia przygotowują instalację odzysku ciepła o mocy około 30 MWt. We Wrocławiu działa już instalacja Fortum o mocy 1,6 MW, a Kogeneracja podpisała listy intencyjne dotyczące wykorzystania ciepła z lokalnych serwerowni. Podobne rozwiązania funkcjonują także m.in. w Finlandii i Danii.
Rozwojowi tego typu inwestycji sprzyjają także unijne regulacje. Dyrektywa EED (Energy Efficiency Directive) nakłada na większe centra danych obowiązki związane z raportowaniem zużycia energii i potencjału odzysku ciepła, a w określonych przypadkach wymaga wykorzystania energii odpadowej lub wykazania, że nie jest to technicznie lub ekonomicznie możliwe.
