Urząd Komunikacji Elektronicznej w końcu doczekał się, że Prezydent Karol Nawrocki w ubiegłym tygodniu podpisał ustawę o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw, która tworzy krajowe ramy stosowania Aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA).
Tym samym, zgodnie z nowymi przepisami Prezes UKE będzie pełnił funkcję koordynatora ds. usług cyfrowych w Polsce i uzyska kompetencje niezbędne do realizacji zadań wynikających z rozporządzenia DSA.
– To ważny etap budowy krajowego systemu stosowania DSA. Od maja 2025 r. Prezes UKE wykonywał część zadań koordynatora na podstawie uchwały Rady Ministrów, przede wszystkim uczestnicząc w europejskiej współpracy i wymianie informacji. Po wejściu w życie ustawy zakres jego zadań zostanie znacząco rozszerzony. Prezes UKE będzie odgrywał centralną rolę w krajowym systemie stosowania DSA, ale nie będzie jedynym organem odpowiedzialnym za jego egzekwowanie – informuje regulator.
Jako koordynator Prezes UKE będzie również odpowiadał za współpracę krajowych organów właściwych oraz współpracował z koordynatorami innych państw członkowskich, Komisją Europejską i Europejską Radą ds. Usług Cyfrowych.
Już teraz UKE prowadzi prace organizacyjne, proceduralne i techniczne niezbędne do rozpoczęcia wykonywania nowych kompetencji.
Obejmują one m.in.: przygotowanie systemu obsługi skarg użytkowników, dedykowanego formularza i instrukcji, procedur prowadzenia postępowań oraz rozwiązań dotyczących certyfikacji i przyznawania statusów przewidzianych w DSA.
Szczegółowe informacje dotyczące nowych procedur i sposobu korzystania z mechanizmów przewidzianych w DSA regulator będziemy publikować wraz z wejściem w życie ustawy.
Po wejściu w życie ustawy do zadań Prezesa UKE należeć będzie przede wszystkim:
- rozpatrywanie skarg użytkowników dotyczących naruszenia przez dostawców usług pośrednich obowiązków wynikających z rozporządzenia DSA;
- nadzór nad przestrzeganiem rozporządzenia DSA przez dostawców usług pośrednich podlegających właściwości Prezesa UKE;
- prowadzenie postępowań i kontroli w sprawach dotyczących naruszenia rozporządzenia DSA;
- egzekwowanie obowiązków wynikających z rozporządzenia DSA, w tym stosowanie przewidzianych prawem środków oraz nakładanie administracyjnych kar pieniężnych;
- certyfikacja organów pozasądowego rozstrzygania sporów;
- przyznawanie statusu zaufanego podmiotu sygnalizującego;
- realizacja zadań związanych z dostępem zweryfikowanych badaczy do danych;
- koordynowanie współpracy krajowych organów właściwych oraz współpraca z Komisją Europejską i Koordynatorami innych państw członkowskich.
Przy Prezesie UKE powstanie również Krajowa Rada ds. Usług Cyfrowych, pełniąca funkcję opiniodawczo-doradczą w sprawach związanych ze stosowaniem rozporządzenia DSA i funkcjonowaniem rynku usług cyfrowych.
Bezpośredni nadzór Prezesa UKE będzie obejmował przede wszystkim dostawców usług pośrednich mających główne miejsce prowadzenia działalności w Polsce, a także innych dostawców podlegających jurysdykcji Polski zgodnie z rozporządzeniem DSA.
Wobec takich podmiotów Prezes UKE będzie mógł prowadzić postępowania, żądać informacji, przeprowadzać kontrole oraz stosować środki służące egzekwowaniu obowiązków wynikających z DSA, w tym – w przypadkach określonych przepisami – nakładać administracyjne kary pieniężne.
Prezes UKE nie będzie zatem bezpośrednio nadzorował wszystkich platform i usług cyfrowych dostępnych w Polsce.
Jedną z najważniejszych zmian dla użytkowników będzie uruchomienie w Polsce mechanizmu skargowego przewidzianego w art. 53 DSA.
Użytkownik, który uważa, że dostawca usługi pośredniej naruszył obowiązki wynikające z rozporządzenia DSA, będzie mógł złożyć skargę do Prezesa UKE. Dotyczy to również sytuacji, gdy dostawca ma główne miejsce prowadzenia działalności w innym państwie członkowskim.
Prezes UKE oceni skargę i – jeżeli sprawa będzie należała do właściwości Koordynatora innego państwa członkowskiego – będzie mógł ją przekazać do właściwego organu. Jeżeli natomiast zgodnie z zasadami DSA właściwy będzie Prezes UKE, sprawa będzie rozpatrywana przez UKE.
Dzięki temu polski użytkownik będzie mógł skorzystać z mechanizmu skargowego DSA za pośrednictwem krajowego koordynatora, również w sprawach dotyczących dostawców mających siedzibę w innych państwach Unii Europejskiej.
UKE przygotowuje dedykowany formularz do składania skarg oraz instrukcje dla użytkowników. Szczegółowe informacje dotyczące sposobu składania skarg oraz wymaganych informacji i dokumentów zostaną opublikowane w związku z wejściem w życie nowych przepisów.
UKE zwraca uwagę, że podpisana ustawa nie uruchamia wszystkich mechanizmów związanych ze stosowaniem rozporządzenia DSA w Polsce.
W szczególności nie wprowadza krajowej procedury wydawania nakazów dotyczących nielegalnych treści, o których mowa w art. 9 DSA, ani nie przyznaje Prezesowi UKE kompetencji do wydawania takich nakazów.
Oznacza to, że po wejściu w życie ustawy Prezes UKE będzie mógł rozpatrywać skargi użytkowników, nadzorować dostawców podlegających jego właściwości, prowadzić postępowania i egzekwować obowiązki wynikające z DSA, ale nie będzie na tej podstawie wydawał nakazów usunięcia lub zablokowania dostępu do konkretnych nielegalnych treści.
Mechanizm dotyczący takich nakazów, w tym zadania Prezesa UKE w tym zakresie, jest przedmiotem odrębnego procesu legislacyjnego i ma zostać uregulowany w kolejnej ustawie wdrażającej DSA do polskiego porządku prawnego.
Ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
