Są różni dostawcy i technologie SD-WAN: jedni wychodzą od bezpieczeństwa, inni od routingu. My też mamy różne rozwiązania w swojej sieci i nie chcemy uzależniać się od jednego dostawcy ‒ chodzi o bezpieczeństwo, ekonomikę i ciągłość dostaw. Pandemia pokazała, co może się stać z dostępnością routerów. Nawet najlepszy partner nie powinien być jedynym.
Wymieniliśmy łączność, cyberbezpieczeństwo i sieci SDN. Co jeszcze stanowi element waszej oferty B2B?
Chmura. To bardzo szeroki obszar. Są klienci, którzy nadal potrzebują kolokacji i sami budują infrastrukturę lub prywatną chmurę. Coraz częściej pojawiają się także potrzeby związane z AI, inne pod względem skali infrastruktury. Inni chcą chmury prywatnej albo zasobów do strategii multi-cloud: część zasobów utrzymują prywatnie, część w chmurze publicznej.
Chcemy to połączyć w jedną ścieżkę. Klient może zacząć od kolokacji, potem przenieść systemy (na przykład deweloperskie) do bardziej skalowalnej chmury prywatnej, a następnie udostępnić wybrane usługi swoim odbiorcom w chmurze publicznej. Jesteśmy w stanie obsłużyć każdy z tych etapów. Mamy ośrodki przetwarzania danych w Katowicach, Warszawie, Gdańsku i Bytomiu, co pozwala rozpraszać dane w Polsce, zapewniając lepszy dostęp i wyższą odporność.
Da się skutecznie prowadzić biznes obliczeniowy w oparciu o cztery regionalne, niezbyt duże ośrodki? Nie chcecie czegoś zbudować?
Moim prywatnym zdaniem, polski rynek data center skręcił w niespodziewaną stronę. Kilka lat temu brakowało powierzchni do wynajęcia, ale pojawili się hiperskalerzy i wszyscy zaczęli myśleć tylko o nich. Słyszymy o projektach z mocą 200 MW czy 800 MW, podczas gdy (podaję orientacyjnie) cały rynek w Polsce to około 200 MW. To co ma zrobić firma, która potrzebuje postawić trzy szafy serwerowe?
To właśnie rynek, o którym część nowych inwestycji zdaje się zapominać. Skupienie na hiperskalerach, megawatach i AI przesłoniło potrzeby mniejszych odbiorców. My mamy nasze ośrodki, myślimy o rozbudowie i chcemy obsługiwać klientów potrzebujących niewielkiej kolokacji połączonej z chmurą. Nasze ośrodki są małe w porównaniu z hiperskalerami, ale dostatecznie duże i rozproszone, by dać bezpieczeństwo danych oraz budować zintegrowane rozwiązania. Do nas klienci przychodzą także z pytaniem, jak ich infrastruktura powinna w ogóle wyglądać. Pomagamy im przejść ścieżkę cyfryzacji; do tego nie potrzeba centrum danych o mocy 100 MW.
Gdybyście jednak zwiększali zasoby, to o więcej powierzchni, czy o nowe lokalizacje?
Dużo powierzchni mamy już wynajętej (również dzięki działalności przejętego 3S). Naturalnym pierwszym krokiem jest więc rozbudowa istniejących ośrodków. Dalsze rozszerzanie zasięgu geograficznego też wchodzi w grę, ale trzeba spojrzeć na popyt lokalny i na to, jak dana lokalizacja wpisze się w architekturę chmury.
W usługach dla przedsiębiorstw liczy się też zasięg sieci i dostęp do biurowców, obiektów handlowych czy oddziałów klienta. Play nie budował sieci w ten sposób.
Z zasięgiem sieci nie jest źle. Jest Polski Światłowód Otwarty, związany z naszą grupą, którego sieć opiera się między innymi na infrastrukturze dawnego UPC i ma szeroki zasięg geograficzny. Poza tym dzisiaj technologie pozwalają nam świadczyć usługę także na infrastrukturze innego operatora. Kupiony od niego dostęp do internetu może być warstwą transportową, podczas gdy my zarządzamy całą usługą i ją konfigurujemy. Nawet jeżeli historycznie nie mamy własnej infrastruktury w danym centrum handlowym, możemy wydzierżawić dostęp i dostarczyć rozwiązanie end-to-end. Dochodzi transmisja mobilna IP, która dziś daje znacznie większe możliwości. W zależności od potrzeb, możemy nawet oprzeć obsługę lokalizacji wyłącznie na sieci mobilnej.
I na mobilnym dostępie można budować usługi wymagające określonej jakości?
To zależy od znaczenia danej lokalizacji dla klienta. SD-WAN oferuje funkcje, takie jak korekcja błędów czy duplikowanie pakietów, które pomagają utrzymać jakość mimo słabszego łącza. W SD-WAN dostęp końcowy może działać przez internet, a obok niego można postawić łącze mobilne i odpowiednio kierować ruchem.
