Nowelizacja wprowadza limit 12 metrów wysokości dla urządzeń technicznych, które mogą być instalowane bez pozwolenia na budowę. Zmiana ta została wprowadzona na etapie prac legislacyjnych na skutek uwzględnienia stanowiska Ministra Infrastruktury, ze wskazaniem na argumentację związaną z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu lotniczego.
Wydaje się, że z punktu widzenia procesu inwestycyjnego wartości takiego rozwiązania można dopatrywać się w jasnej kategoryzacji i „trójpodziale” trybów realizacji urządzeń technicznych, w tym stacji bazowych na obiektach budowlanych na:
- instalacje o wysokości do 3 metrów – bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia,
- instalacje o wysokości pomiędzy 3 a 12 metrów – bez pozwolenia na budowę, ale ze zgłoszeniem,
- instalacje o wysokości powyżej 12 metrów – realizowane w „standardowym” trybie.
W odniesieniu do stacji bazowych telefonii komórkowej nie sposób pominąć kwestii związanych z bezpieczeństwem ich funkcjonowania jako instalacji emitujących pole elektromagnetyczne (PEM).
Z punktu widzenia przepisów Prawa budowlanego, każda stacja bazowa, a będąc bardziej precyzyjnym – w ujęciu ustawy Prawo ochrony środowiska (PoŚ) – instalacja emitująca pole elektromagnetyczne, podlega szeregowi obowiązków ustawowych. Są to m.in. pomiary pola elektromagnetycznego (art. 122a ust. 1 PoŚ) realizowane przez akredytowane laboratoria (art. 147a ust. 1 Poś), obowiązkowe zgłoszenie organowi ochrony środowiska wraz ze sprawozdaniem z pomiarów PEM (art. 152 ust. 1 i 2 PoŚ). Wszystko ma służyć bezwzględnemu zagwarantowaniu limitów natężenia PEM ze stacji bazowych we wszystkich miejscach dostępnych dla ludności (art. 124 ust. 2 PoŚ).
Mamy w końcu system SI2PEM, czyli ogólnodostępną bazę danych, zawierającą m.in. wyniki w/w pomiarów PEM realizowanych na podstawie obowiązków ustawowych. Na moment pisania niniejszego artykułu w SI2PEM dostępne są wyniki pomiarów z już niemal dwóch milionów punktów adresowych na terenie kraju, co niewątpliwie pokazuje jak skrupulatnie kontrolowanym jest obszar emisji PEM ze stacji bazowych.
Pozostają to bowiem dwa niezależne obszary, chociaż wydaje się, że do tej pory to właśnie obawy związane z emisjami PEM w części przypadków wpływały (w nieuzasadniony sposób) na restrykcyjne podejście do procedury budowlanej części organów administracji oraz sądów.
W kontekście styku uregulowań Prawa budowlanego oraz ustawy Prawo ochrony środowiska warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden niuans, związany z prawidłową kwalifikacją stacji bazowych instalowanych na obiektach budowlanych. Otóż, zdarzały się przypadki, kiedy organy – tym razem ochrony środowiska, w ramach procedury zgłoszenia emisji PEM, dopatrywały się swoich uprawnień do oceny „prawidłowego” trybu realizacji stacji bazowej ‒ właśnie z punktu widzenia przepisów ustawy Prawo budowlane. Działo się tak pomimo tego, że art. 152 ust. 4a PoŚ przewiduje klarowny i zamknięty katalog sytuacji, w których może być wniesiony sprzeciw organu ochrony środowiska do zgłoszenia instalacji. Ogranicza się wyłącznie do sytuacji: przekroczenia standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska lub niespełnienia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 PoŚ.
