7 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1847). Ta dość przekrojowa nowelizacja przepisów prawa budowlanego, przeprowadzona w ramach szerszego procesu deregulacji, wprowadza szereg istotnych zmian związanych generalnie z prowadzeniem procesu budowlanego. W zakresie telekomunikacji przynosi zmiany w obrębie realizacji stacji bazowych na obiektach budowlanych. W nowelizacji ustawodawca przesądził bowiem jednoznacznie, że realizacja stacji bazowych na obiektach budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę. Odbywa się bowiem – z punktu widzenia przepisów ustawy Prawo budowlane – w trybie instalowania urządzeń technicznych na obiektach budowlanych, a nie jako budowa budowli. W zależności zatem od wysokości instalacji, realizacja stacji bazowej na obiekcie budowlanym nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, lub wymaga jedynie zgłoszenia.
Nie trzeba chyba nikogo przekonywać, że prawidłowa kwalifikacja inwestycji w świetle obowiązujących przepisów stanowi dla każdego inwestora istotną wartość.
Niestety, w odniesieniu do realizacji stacji bazowych na obiektach budowlanych, pomimo wcześniejszych nowelizacji przepisów prawa budowlanego (z 2010 r. i z 2019 r.), które – wydawało się – zmierzały w jasnym kierunku potwierdzającym możliwość realizacji stacji bazowych na obiektach budowlanych bez pozwolenia na budowę (właśnie jako instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych), nadal część organów administracji oraz sądów administracyjnych kwestionowała taką możliwość.
Nie zagłębiając się w analizę tego podejścia (co mogłoby stanowić materiał na oddzielny artykuł), nie można nie zauważyć również pozytywnych przypadków. Wskazać można chociażby wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. Akt II Sa/Kr 501/24 – LEX nr 3746579 i II SA/Kr 1266/23 - LEX nr 3667856), w których uzasadnieniach można było przeczytać, że interpretacja aktualnie obowiązujących przepisów nie może nie uwzględniać kolejnych nowelizacji i nie może pomijać celu ich wprowadzenia – znoszenia barier inwestycyjnych w budowaniu systemu telekomunikacyjnego. W wyrokach tych sąd jednoznacznie potwierdzał, że nowelizacja Prawa budowlanego obowiązująca od 19 września 2020 r. ostatecznie przesądziła, że roboty budowlane polegające na wymianie lub umieszczaniu na istniejących masztach nowych anten niewątpliwie powinny być kwalifikowane właśnie jako „instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych”.
Choć zatem nie było kompletnego paraliżu realizacji inwestycji, istniejący w praktyce dualizm podejścia różnych organów i sądów powodował oczywistą niepewność prowadzonego przez operatorów procesu inwestycyjnego. Dotyczyło to zarówno etapu faktycznej realizacji (poprzez znaczne wydłużenie w części przypadków), jak i – co równie istotne – późniejszej eksploatacji stacji bazowej. Pojawiało się bowiem pytanie, czy aby dana inwestycja nie zostanie, już po jej realizacji, zakwestionowana przez właściwe organy nadzoru budowlanego?
Warto przy tym pamiętać, że w przypadku inwestycji telekomunikacyjnych kwestia instalowania stacji bazowych na obiektach budowlanych odnosi się zarówno do przypadku realizacji nowych stacji na obiektach budowlanych (co w przypadku np. terenów zabudowy miejskiej stanowi w dużej części „podstawowy” sposób realizacji sieci), jak i do „modernizacji” istniejących stacji polegających np. na wymianie instalacji radiowych, czy montażu dodatkowych systemów antenowych.
